კომპანიის რეგისტრაცია საქართველოში

ყოველწლიურად კომპანიის რეგისტრაცია იწვევს უფრო და უფრო მეტ კითხვას საგადასახადო ოპტიმიზაციის თვალსაზრისით. შემოსავლების სამსახურის რეგულაციები და ახალი მიდგომები ხდის ქართულ ბიზნეს-კლიმატს უფრო მოქნილს სხვადასხვა ინდუსტრიისთვის, მაგრამ ამავე დროს უფრო და უფრო მკაცრს. ამ სტატიაში ჩვენ გაცნობებთ იმ სირთულეების, ცვლილებებისა და მოთხოვნების შესახებ, რომლებიც დღესდღეობით არსებობს იმ კომპანიებისთვის, რომლებიც აპირებენ თავიანთი ბიზნესის დაფუძნებას ან გაფართოებას საქართველოში.

საქართველოს აქვს ბევრი საინტერესო საგადასახადო შეღავათები და გასულ წელს კიდევ უფრო გაიზარდა მათი რიცხვი. აქ მოცემულია საერთაშორისო სტრუქტურირების ძირითადი საგადასახადო წახალისების ჩამონათვალი, რომელიც შესაძლოა თქვენთვის ნაცნობია:

თავისუფალი ზონის სუბიექტები (თუ ყველა მოთხოვნა დაკმაყოფილებულია - 0% დივიდენდის გადასახადი, 0% მოგების გადასახადი, საშემოსავლო გადასახადს არ იხდიან თანამშრომლების სახელით);

ვირტუალური ზონის სუბიექტები (თუ ყველა მოთხოვნა დაკმაყოფილებულია - 5% დივიდენდის გადასახადი, 0% მოგების გადასახადი, 20% საშემოსავლო გადასახადი ხელფასებზე)

ტურისტული საწარმო (თუ ყველა მოთხოვნა დაკმაყოფილებულია - 5% დივიდენდის გადასახადი, 0% მოგების გადასახადი, 20% საშემოსავლო გადასახადი ხელფასებზე);

სპეციალური სავაჭრო კომპანია (თუ ყველა მოთხოვნა დაკმაყოფილებულია - 5% დივიდენდის გადასახადი, 0% კორპორატიული გადასახადი, 20% საშემოსავლო გადასახადი ხელფასებზე);

მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ინდივიდუალური მეწარმეები (თუ ყველა მოთხოვნა დაკმაყოფილებულია - 1% საშემოსავლო გადასახადი 500,000 ლარამდე ბრუნვაზე ყოველწლიურად, 20% საშემოსავლო გადასახადი ხელფასებზე);

ამას გარდა, ცოტა ხნის წინ დაწესდა სპეციალური რეჟიმები:

საინვესტიციო ფონდები (საინვესტიციო ფონდებს აქვთ ორი სახის ორგანიზაცია და სპეციალური საგადასახადო რეჟიმი. მათთან დაკავშირებული დეტალები ცალკე იქნება გაანალიზებული და გაზიარებული ჩვენს შემდეგ სტატიებში);

საერთაშორისო კომპანიის სტატუსი (თუ ყველა მოთხოვნა დაკმაყოფილებულია - 0% დივიდენდის გადასახადი, 5% მოგების გადასახადი, 5% საშემოსავლო გადასახადი ხელფასებზე).

ბოლო სიახლეები აღნიშნულ რეჟიმებთან დაკავშირებით:

2020 წელს შემოსავლების სამსახურმა შექმნა საგადასახადო სახელმძღვანელო, რომელშიც ნათქვამია, რომ ქართულ თიზ-ის კომპანიებს არ აქვთ უფლება გაწიონ მომსახურება საქართველოში და არც საზღვარგარეთ; წინააღმდეგ შემთხვევაში ისინი სტანდარტულ გადასახადებს გადაიხდიან.

2021 წლის I კვარტალში შემოსავლების სამსახური დაუკავშირდა თიზ-ის კომპანიების წარმომადგენლებს და გამოხატა პოზიცია, რომ თიზ-ის კომპანიებს არ აქვთ უფლება განახორციელონ წმინდა სავაჭრო საქმიანობა. ეს ნიშნავს, რომ თიზის კომპანიებმა არ უნდა იყიდონ და გაყიდონ პროდუქცია თიზ-ის ტერიტორიაზე მათი დამუშავების გარეშე. საქონლის „დამუშავებად“ ითვლება საქონლის HS კოდების შეცვლა, როგორც წესი, სულ მცირე, მისი ბოლო ოთხი ციფრი, მაგრამ უფრო ზუსტად რომ ვთქვათ, უმჯობესია დაცული იყოს შესაბამისი ინსტრუქციები, იმისდა მიხედვით, თუ რომელი ქვეყანაში ხდება საქონლის ექსპორტი.

აქედან გამომდინარე, შემოსავლების სამსახურის უახლესი მკაცრი მოთხოვნების საფუძველზე თავისუფალი ზონის კომპანიები უნდა ჩაერთონ თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის ტერიტორიაზე საქონლის წარმოებაში ან გადამუშავებაში. მათ ასევე შეუძლიათ კრიპტოვალუტის მოპოვება.

1.    ვირტუალური ზონის სუბიექტები (VZE) თიზ-ის კომპანიების შემდეგ შემოსავლების სამსახურის მარყუჟის ქვეშ მოექცნენ. 2021 წლის II კვარტალში შემოსავლების სამსახურმა დაიწყო შემოწმება: ხორციელდება თუ არა პროგრამული უზრუნველყოფების წარმოების საქმიანობა საქართველოს ტერიტორიაზე VZE კომპანიების მიერ, რომლებიც სარგებლობენ საგადასახადო შეღავათებით. ისინი ძირითადად ამოწმებდნენ, არიან თუ არა კომპანიის დირექტორები / აქციონერები / თანამშრომლები საქართველოში წარმოდგენილნი პროგრამულ უზრუნველყოფაზე მუშაობისას/შექმნისას. თუ ისინი მიიჩნევენ, რომ ასეთი სუბიექტი არ საქმიანობს საქართველოში შესაბამისად, ისინი განიხილავენ ასეთ კომპანიას, როგორც ჩვეულებრივ შპს-ს და ამიტომაც ავალებენ გადასახადის გადახდას, როგორც ჩვეულებრივ შპს-ს და აჯარიმებენ გადასახადის დაგვიანებული გადახდისთვის.

ამდენად, ამ რისკის შესამცირებლად ვირტუალური ზონის კომპანიებს ურჩევენ ჰყავდეთ ქართველი თანამშრომლები, რომლებიც იმუშავებენ პროგრამულ უზრუნველყოფაზე და მიიღებენ ხელფასს. გთხოვთ გაითვალისწინოთ, რომ ადგილობრივი პროფესიონალური ფირმები ან ადმინისტრაციული პერსონალი, რომელიც არ არის ჩართული VZE–ს ძირითად საქმიანობაში, არ განიხილება როგორც საკმარისი მტკიცებულება, რომ კომპანია საქმიანობს საქართველოში. ასევე, მიზანშეწონილია ოფისის ქონა.

ამრიგად, VZE სტატუსით სარგებლობისთვის რეკომენდირებულია პროგრამული უზრუნველყოფის შემუშავებაში / მხარდაჭერაში / დიზაინში / დანერგვაში ჩართვა და ქართველი IT თანამშრომლების ჩართვა პროგრამულ უზრუნველყოფასთან დაკავშირებულ ზუსტად იმავე საქმიანობაში. ასევე მიზანშეწონილია გქონდეთ ოფისი საქართველოში, იხადოთ კომუნალური გადასახადები.

ტურისტული საწარმო

ტურისტული საწარმოს საგადასახადო შეღავათები გაგრძელდა 2026 წლამდე.

ინდივიდუალური მეწარმეები

ინდივიდუალური მეწარმეები მცირე ბიზნესის სტატუსით (IE) შეიძლება იყოს შემოსავლების სამსახურის შემდეგი სამიზნე ჩვენი პროგნოზების საფუძველზე. ისინი იხდიან ბრუნვის 500,000-ის მხოლოდ 1% -ს წელიწადში. ბევრი უცხოელი იყენებს IE- ს მათი მომსახურების უზრუნველსაყოფად. აღსანიშნავია, რომ IE– ებს არ აქვთ უფლება გაწიონ შემდეგი მომსახურება:

• 1. საქმიანობა, რომელიც მოითხოვს ლიცენზირებას ან ნებართვას.
• 2. საქმიანობა, რომლის განხორციელება მოითხოვს მნიშვნელოვან ინვესტიციას (აქციზური საქონლის წარმოება).
• 3. უცხოური სავალუტო ოპერაციების განხორციელება.
• 4. სამედიცინო, არქიტექტურული, სამართლებრივი ან სანოტარო, აუდიტორული, საკონსულტაციო (საგადასახადო კონსულტანტების ჩათვლით) საქმიანობა.
• 5. აზარტული თამაშების ბიზნესი.
• 6. კადრების უზრუნვლყოფა
• 7. აქციზური საქონლის წარმოება.

ბევრი უცხოელი იყენებს ამ სტატუსს ვაჭრობისთვის, პროგრამირებისთვის ან სხვა ნებადართული აქტივობის განსახორციელებლად. თუმცა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსი აღნიშნავს, რომ ინდმეწარმის შემოსავალი შედგება ქართული წყაროებიდან მიღებული შემოსავლისგან. იმ შემთხვევაში, თუ ის არ მიიღება ქართული წყაროდან (შემოსავლების სამსახურის უახლესი აგრესიული მიდგომის საფუძველზე) ჩვენ ველით, რომ ასეთი შემოსავალი შეიძლება ჩაითვალოს IE– ს მიერ მცირე ბიზნესის სტატუსის გარეშე, რაც იმას ნიშნავს, რომ იგი შეიძლება დაექვემდებაროს ჩვეულებრივ (20%) დაბეგვრას მიუხედავად იმისა, რომ ფიზიკური პირები იბეგრებიან თუ შემოსავალს მიიღებენ ქართული წყაროებიდან, ხოლო უცხოური წყაროების შემთხვევაში ისინი თავისუფლდებიან.

 იმისათვის, რომ შემოსავალი განისაზღვროს როგორც ქართული წყაროდან მიღებული (ამრიგად, სპეციალური რეჟიმის დაცვით), ის უნდა მოექცეს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრულ ერთ-ერთ პუნქტში. საუკეთესო ვარიანტია, თუ IE ფიზიკური პირი ცხოვრობს საქართველოში, სულ მცირე 183 დღის განმავლობაში ან მომსახურების გაწევისას. მეორე ყველაზე აქტუალური უცხოელებისთვის, რომლებიც რეგისტრირებულები არიან როგორც ინდმეწარმეები რომლებიც იღებენ სახსრებს საზღვარგარეთიდან, შეიძლება იყოს მომსახურების გაწევასთან დაკავშირებული ხარჯები (როგორიცაა ქართველი თანამშრომლის ყოლა, ოფისი, აღჭურვილობა, რომელიც საჭიროა მომსახურების გაწევისთვის და ა.შ).

საერთაშორისო კომპანია

საერთაშორისო კომპანიის სტატუსში (IC) ბოლო ცვლილებებამდე არსებობდა საერთაშორისო ფინანსური კომპანიის სტატუსით. ეს ტრანსფორმაცია იმდენად საფუძვლიანი იყო, რომ მან სრულად შეცვალა შინაარსი იმისა, თუ რა არის IC. ახლა IC სტატუსი გამოიყენება მრავალი სახის IT და საზღვაო საქმიანობისთვის და საერთოდ არ აქვს კავშირი ფინანსურ მომსახურებასთან.

VZE სტატუსისა და IC სტატუსის შედარებისას შეიძლება დავასკვნათ რომ ეს უკანასკნელი ბევრად უფრო მომგებიანია. ორივე შემთხვევაში დივიდენდის განაწილებაზე ეფექტური საგადასახადო განაკვეთი არის 5%, მხოლოდ იმ განსხვავებით, რომ IC იხდის ამ თანხას როგორც მოგების გადასახადს, ხოლო VZE კომპანია იხდის დივიდენდის გადასახადს. თუმცა, IC მოიცავს ქვემოთ ჩამოთვლილ მომსახურების ბევრად უფრო ფართო სპექტრს:

•  1. პროგრამული უზრუნველყოფის გამოშვება;
• 2. კომპიუტერული თამაშების გამოშვება;
• 3. სხვა პროგრამული უზრუნველყოფის გამოშვება;
• 4. კომპიუტერული პროგრამირება, კონსულტაცია და მასთან დაკავშირებული საქმიანობა;
• 5. კომპიუტერული პროგრამირების საქმიანობა;
• 6. კომპიუტერული ტექნოლოგიების სფეროში საკონსულტაციო საქმიანობა;
• 7. კომპიუტერის მართვის საქმიანობა;
• 8. საინფორმაციო ტექნოლოგიებთან და კომპიუტერულ მომსახურებასთან დაკავშირებულ სხვა საქმიანობას;
• 9. ციფრული პროდუქციის წარმოება და / ან მიწოდება, მათ შორის პროგრამული უზრუნველყოფის მხარდაჭერა და პროგრამული უზრუნველყოფის განახლებული ვერსიების მიწოდება;
• 10. ვებგვერდის შემუშავება და / ან მიწოდება;
•  11. ვებ ჰოსტინგი, პროგრამული უზრუნველყოფის და ტექნიკის დისტანციური მართვა;
• 12. პროგრამული უზრუნველყოფა და მასთან დაკავშირებული განახლებები;
• 13. მიაწოდოს სურათები, ტექსტები და ინფორმაცია მონაცემთა ბაზაზე წვდომის უზრუნველსაყოფად;
• 14. დისტანციური სისტემის ადმინისტრირება;
• 15. გამოყოფილი მეხსიერების მოცულობის ონლაინ მიწოდება;
• 16. მიანიჭოს წვდომა ან გადმოტვირთვა პროგრამულ უზრუნველყოფაზე (მათ შორის შეძენის / აღრიცხვის პროგრამული უზრუნველყოფის ან ანტივირუსული პროგრამული უზრუნველყოფის ჩათვლით) და განახლებების შესახებ;
• 17. სარეკლამო ბანერები
• 18. ჩამოტვირთეთ დრაივერები, როგორიცაა პროგრამული უზრუნველყოფა, რომელიც აკავშირებს კომპიუტერებს პერიფერიულ მოწყობილობებთან (როგორიცაა პრინტერი);
• 19. ვებ – გვერდებზე ფილტრების ავტომატური ონლაინ მონტაჟი;
• 20. ავტომატური ონლაინ მონტაჟი;
• 21. გემთმფლობელის კომერციული და ტექნიკური მომსახურება ან / და გემის მფლობელობასთან დაკავშირებული, მათ შორის:
• 22. გემის დაქირავება ეკიპაჟით ან მის გარეშე (ბერბოუტ ჩარტერი)
• 23. მარშრუტის დაგეგმვა და / ან ანალიზი;
• 24. გემის კაპიტნისთვის მარშრუტის მითითების მიცემა გემების დამქირავებელთან შეთანხმებით;
• 25. სტალიის დათვლა, გადახდის ანგარიშის ანალიზი და მართვა;
• 26. დავის მართვა ტვირთთან დაკავშირებულ მოთხოვნებთან, კომერციულ და სამართლებრივ საკითხებთან და წერილობით ჩარტერულ ხელშეკრულებებთან დაკავშირებით;
• 27. გემთმშენებლობის ახალი შეკვეთების ორგანიზება ან / და ნახმარი გემების ყიდვა -გაყიდვის სერვისი;
• 28. გემის ფიზიკური მდგომარეობის ზედამხედველობა ან / და გემის მომარაგება შესაბამისი ტექნიკური ნაწილებით და / ან საკვები პროდუქტებით;
• 29. გემთმშენებლობის, გემების დოკისა და შეკეთების საქმიანობის კოორდინაცია და ინსპექციის ჩატარება ინდუსტრიის მარეგულირებელი ორგანოების მოთხოვნების შესაბამისად;
• 30. გემების უსაფრთხო მართვისა და დაბინძურების თავიდან აცილების შესახებ კოდექსის(ISM), გემების უსაფრთხო მართვისა და ექსპლუატაციის საერთაშორისო სტანდარტისა და დაბინძურების პრევენციის, დროშებსა და ნავსადგურებზე სახელმწიფო კონტროლის მოთხოვნებთან და კლასიფიკაციის ასოციაციის წესებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა.

საქმიანობა უნდა განხორციელდეს მომსახურების ხელშეკრულების საფუძველზე

გარდა იმისა, რომ IC– ს აქვს დასაშვები საქმიანობის გაცილებით ფართო სპექტრი, მას აქვს კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი სარგებელი - 5% საშემოსავლო გადასახადი ხელფასებზე. ეს საგადასახადო შეღავათი სრულყოფილ სტიმულს უქმნის საერთაშორისო კომპანიებს ქართველი დეველოპერების დასაქირავებლად ან მათი პერსონალის საქართველოში გადასაყვანად.

ამავე დროს IC– ს აქვს მნიშვნელოვანი მოთხოვნა, რომელიც უნდა დაკმაყოფილდეს კვალიფიკაციის მისაღებად - განმცხადებელს ან მის მშობელ კომპანიას / შტაბს უნდა ჰქონდეს 2 წლიანი გამოცდილება შესაბამის საქმიანობაში. ასევე უშუალოდ პროცესის განმავლობაში აუცილებელია IC-ს ჰყავდეს ქართველი კვალიფიციური თანამშრომლები, რომლებიც ახორციელებენ ბიზნეს საქმიანობას.

დასასრულს - IC სტატუსის მოპოვება უფრო მომგებიანია, დაშვებული საქმიანობების უფრო ფართო არჩევანით და თანამშრომლების ხელფასების უკეთესი საგადასახადო განაკვეთით.